عراق همواره یکی از مقاصد اصلی و استراتژیک برای صادرات محصولات فولادی ایران بوده است. همسایگی در امتداد مرزهای طولانی غربی و جنوبی، همراه با نیاز مداوم پروژههای عمرانی این کشور به مصالح ساختمانی و مواد اولیه ذوب، تجارت پایداری را بین دو کشور رقم زده است. اما کدام گمرکات مرزی بیشترین سهم را در ترانزیت فولاد به عراق دارند و کدام محصولات ارزآوری بیشتری برای صادرکنندگان ایرانی به همراه داشتهاند؟
در این مقاله از بلاگ آهنگر، با استناد به مستندات رسمی ثبتشده طی ده ماهه سال ۱۴۰۴، به تحلیل دقیق آمار صادرات فولاد و مقاطع آهنی به کشور عراق میپردازیم.

پرفروشترین محصولات آهنی و فولادی در بازار عراق
بر اساس دادههای گمرکی، سبد صادراتی ایران به عراق تنوع بالایی دارد، اما چهار محصول زیر بیشترین تناژ و ارزش ارزی را در بخش صنایع معدنی و فلزی به خود اختصاص دادهاند:
- سنگ آهن هماتیت (دانهبندیشده): این ماده اولیه با ثبت بیش از ۱,۰۴۰,۸۶۵ تن صادرات، بیشترین وزن را در میان محمولهها داشته و ارزش ارزی آن بالغ بر ۲۰.۶ میلیون دلار برآورد شده است.
- شمش آهن و فولاد (بیلت و بلوم): شمش فولادی با فاصله زیادی رکورددار ارزآوری است. صادرات بیش از ۶۳۶,۵۹۶ تن شمش، درآمدی معادل ۲۶۶.۷ میلیون دلار را وارد چرخه اقتصادی کشور کرده است. این موضوع نشاندهنده نیاز شدید کارخانههای نورد عراق به مواد اولیه است.
- میلگرد (گرم نورد شده): میلگرد همچنان پای ثابت ساختوسازها در پروژههای کشور همسایه است. در این بازه زمانی، حدود ۵۰۰,۰۹۷ تن انواع میلگرد دارای آج و دندانه به ارزش بیش از ۲۱۸.۷ میلیون دلار از مرزها خارج شده است.
- آهن اسفنجی: خوراک اصلی کورههای ذوب عراق نیز جایگاه ویژهای دارد. صادرات ۲۷۴,۵۶۰ تن آهن اسفنجی، بیش از ۶۱.۹ میلیون دلار ارزآوری به همراه داشته است.
فعالترین گمرکات مرزی در صادرات فولاد به عراق
انتخاب مرز خروجی مناسب، یکی از مهمترین تصمیمات تجار در مدیریت هزینههای لجستیک است. بر اساس آمارهای ثبتشده در ۱۰ ماهه ۱۴۰۴، بیشترین حجم خروج محصولات فولادی و آهنی به مقصد عراق، از طریق شش گمرک زیر انجام شده است:
| رتبه | نام گمرک | تناژ صادراتی فولاد (تن) | ارزش تخمینی صادرات (میلیون دلار) |
| ۱ | تمرچین پیرانشهر | ۵۷۷,۱۸۷ | ۲۲۴.۴ |
| ۲ | شلمچه | ۵۲۵,۲۸۳ | ۱۳۶.۷ |
| ۳ | پرویز خان | ۵۰۸,۱۳۲ | ۲۲۶.۷ |
| ۴ | خسروی | ۴۰۸,۳۰۹ | ۸۱.۷ |
| ۵ | کرمانشاه | ۳۲۱,۷۰۴ | ۱۰.۳ |
| ۶ | مهران | ۳۱۷,۷۹۶ | ۱۶۲.۹ |
(نکته: پس از این مرزها، گمرک باشماق با ترانزیت بیش از ۱۵۳ هزار تن فولاد در رتبه هفتم قرار دارد)
تحلیل استراتژیک مرزها
- گمرک تمرچینپ: با ثبت بالاترین تناژ عبوری (بیش از ۵۷۷ هزار تن)، به عنوان دروازه اصلی تامین فولاد برای مناطق شمالی و اقلیم کردستان عراق عمل کرده است.
- پرویز خان: از نظر ارزآوری، این مرز با عبور محمولههایی به ارزش ۲۲۶.۷ میلیون دلار، باارزشترین محمولههای فولادی (نظیر شمش و میلگرد) را به عراق ترانزیت کرده است.
- شلمچه و مهران: این گمرکات به دلیل موقعیت جغرافیایی مطلوب در جنوب و غرب، بهترین مسیر برای تامین مصالح مناطق مرکزی و جنوبی عراق (نظیر بغداد و بصره) محسوب میشوند و روی هم رفته بیش از ۸۴۰ هزار تن بار از آنها عبور کرده است.
تامین و صادرات هوشمندانه با «آهنگر»
آگاهی از آمارها و رفتار بازار به شما کمک میکند تا استراتژی صادراتی خود را بهینهسازی کنید. انتخاب گمرک مناسب با توجه به موقعیت کارخانه مبدا در ایران و شهر مقصد در عراق، میتواند هزینههای حملونقل شما را بهشدت کاهش دهد و حاشیه سود را افزایش بخشد.
ما در شرکت بازرگانی آهن و فولاد آهنگر، با در اختیار داشتن شبکه گسترده تامین و لجستیک، آماده ارائه خدمات زیر به تجار و صادرکنندگان محترم هستیم:
- تامین مستقیم انواع شمش، میلگرد، پروفیل و آهن اسفنجی با بهترین قیمت درِ کارخانه.
- مشاوره حرفهای لجستیک برای انتخاب نزدیکترین کارخانجات به مرزهای پرتردد (نظیر تمرچین، پرویز خان و شلمچه) جهت کاهش کرایه حمل جادهای.
- ارائه قطعی مدارک کیفی و سرتیفیکیتهای بازرسی (MTC) برای ترخیص بدون دغدغه در گمرکات مرزی.
سخن پایانی
بازار عراق همچنان تشنه محصولات فولادی استاندارد ایران است و آمارها نشان میدهد که رقابت در صادرات محصولاتی نظیر شمش و میلگرد بسیار داغ و سودآور است. برای شروع یک تجارت مطمئن و حرفهای، همین امروز برای استعلام قیمت روز محمولههای صادراتی با کارشناسان دپارتمان تجارت بینالملل ما در آهنگر پولاد ایرانیان تماس بگیرید. آهنگر، همراه مطمئن شما تا نقطه صفر مرزی است.

