ازبکستان در سالهای اخیر به یکی از پویاترین اقتصادهای آسیای مرکزی تبدیل شده است. رشد خیرهکننده ساختوسازهای شهری در تاشکند و سمرقند، در کنار توسعه صنایع پاییندستی، این کشور را به یکی از واردکنندگان جدی مقاطع فولادی از ایران تبدیل کرده است. به دلیل عدم مرز مشترک مستقیم، محصولات ایرانی باید از طریق کشورهای واسطه (عمدتاً ترکمنستان) ترانزیت شوند، که این موضوع اهمیت انتخاب «گمرک مبدا» و «مرز خروجی» را دوچندان میکند.
اما تجار ایرانی در سال جاری دقیقاً چه محصولاتی را به بازار ازبکستان صادر کردهاند و کدام گمرکات بیشترین بار ترافیکی را در این مسیر داشتهاند؟ در این مقاله از بلاگ آهنگر، با استناد به آمارهای رسمی صادرات در ده ماهه نخست سال ۱۴۰۴، به تحلیل این مسیر جذاب تجاری میپردازیم.
پرتقاضاترین محصولات فولادی ایران در بازار ازبکستان
بررسی آمارها نشان میدهد که بازار ازبکستان، برخلاف برخی کشورهای همسایه، علاوه بر مصالح ساختمانی، تشنه مواد اولیه صنایع مفتولی است. چهار گروه کالایی زیر بیشترین تناژ و ارزش ارزی را در صادرات به ازبکستان به خود اختصاص دادهاند:
- انواع میلگرد کلاف و مفتول (Wire Rod): شگفتانگیزترین بخش آمار مربوط به میلگردهای کلاف است! صادرات بیش از ۴۸,۷۳۲ تن میلگرد کلاف (با قطر کمتر از ۹ میلیمتر) به ارزش ۲۳.۲ میلیون دلار، در کنار صادرات بیش از ۲۳,۳۰۴ تن مفتول پرکربن ۵.۵ میلیمتری و ۲۴,۷۸۲ تن انواع دیگر مفتول، نشان میدهد که صنایع میخسازی، توریبافی و الکترود ازبکستان بهشدت به کلافهای باکیفیت ایرانی (مانند محصولات ذوب آهن، نطنز و کاشان) وابستهاند.
- سنگ آهن هماتیت (دانهبندیشده): کارخانههای ذوب و متالورژی ازبکستان، واردات سنگ آهن با خلوص بالای ۶۰ درصد را در دستور کار دارند. در این بازه، بیش از ۵۶,۷۲۶ تن سنگ آهن هماتیت به ارزش ۳.۳ میلیون دلار به این کشور صادر شده است.
- میلگرد ساختمانی (گرم نورد شده آجدار): میلگردهای شاخهای همچنان از ارکان اصلی صادرات هستند. عبور بیش از ۵۲,۶۳۳ تن میلگرد آجدار با ارزآوری ۲۳ میلیون دلار، گواه رقابت موفق میلگرد ایران در پروژههای انبوهسازی تاشکند است.
فعالترین گمرکات در صادرات فولاد به ازبکستان
از آنجا که ارسال کالا به ازبکستان نیازمند ترانزیت جادهای یا ریلی از ترکمنستان است، گمرکات مستقر در شمال شرق کشور بیشترین بار ترافیکی را تحمل میکنند. پنج گمرک برتر در ده ماهه ۱۴۰۴ به شرح زیر بودهاند:
| رتبه | نام گمرک | تناژ صادراتی فولاد (تن) | ارزش تخمینی صادرات (دلار) |
| ۱ | مشهد | ۲۴۸,۴۳۵ | ۸۷,۲۹۷,۸۵۰ |
| ۲ | اینچهبرون (گلستان) | ۱۵,۲۷۰ | ۷,۷۸۳,۷۶۸ |
| ۳ | لطفآباد (خراسان رضوی) | ۷,۰۵۴ | ۶,۰۹۱,۴۳۴ |
| ۴ | غرب تهران | ۶,۱۳۱ | ۳,۳۶۷,۳۶۰ |
| ۵ | منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس | ۵,۳۲۱ | ۴,۹۱۰,۱۵۰ |
تحلیل استراتژیک مسیرها و گمرکات
- تسلط بیرقیب گمرک مشهد: گمرک مشهد با ثبت بیش از ۲۴۸ هزار تن صادرات (به ارزش بیش از ۸۷ میلیون دلار)، قلب تپنده صادرات به آسیای مرکزی است. بسیاری از تولیدکنندگان میلگرد و کلاف، بار خود را در مشهد اظهار کرده و سپس از طریق مرزهای سرخس یا باجگیران راهی ازبکستان میکنند.
- اهمیت لجستیک ریلی (اینچهبرون و سرخس): حضور پررنگ مرز اینچهبرون (با ۱۵ هزار تن) و گمرک سرخس در آمارها، نشاندهنده استفاده هوشمندانه تجار از شبکه ریلی است. حملونقل ریلی برای تناژهای بالای محصولات سنگین مانند میلگرد شاخهای و کلاف، امنترین و اقتصادیترین روش برای رسیدن به ایستگاههای تاشکند (مانند چوکورزای) است.
- نقش گمرک لطفآباد: این مرز یکی از مهمترین درگاههای خروجی برای تریلیهای ترانزیت جادهای است که بارهایی با تناژ کمتر یا فوریت بالاتر را از طریق خاک ترکمنستان به ازبکستان میرسانند.
تامین محصولات و مدیریت زنجیره صادرات با «آهنگر»
همانطور که آمارها نشان میدهند، بازار ازبکستان بهویژه در بخش میلگرد کلاف و مقاطع طویل به شدت مستعد و پرسود است. اما پیروزی در این بازار نیازمند تامین کالا از کارخانجاتی است که علاوه بر ارائه کیفیت استاندارد (عدم پارگی کلاف در زمان کشش)، هزینههای حملونقل تا گمرکاتی نظیر مشهد یا اینچهبرون را در بهینهترین حالت نگه دارند.
ما در دپارتمان تجارت بینالملل شرکت بازرگانی آهن و فولاد آهنگر ، آماده ارائه خدمات جامع به صادرکنندگان محترم هستیم:
- کاهش هزینههای لجستیک:پیشنهاد استراتژیک کارخانههای مجاور خطوط ریلی یا نزدیک به شمالشرق کشور برای به حداقل رساندن هزینههای حملونقل تا مرز.
- تضمین پایینترین قیمت: ارائه قیمتهای رقابتیِ درِ کارخانه جهت حفظ حاشیه سود شما در بازار پررقابت تاشکند.
- ارائه مدارک کامل: صدور پروفرما و تحویل قطعی برگههای آنالیز کیفی (MTC) برای عبور بدون توقف از گمرکات مرزی.
سخن پایانی
اگر به دنبال ایجاد یک جریان درآمدی پایدار و ارزی هستید، بازار رو به رشد ازبکستان، مقصدی است که نباید آن را نادیده بگیرید. برای استعلام قیمت روز انواع میلگرد، کلاف و مقاطع صادراتی و دریافت مشاوره لجستیک برای مرزهای ریلی و جادهای، همین امروز با کارشناسان ما در آهنگر پولاد ایرانیان تماس بگیرید. همراهی با شما در مسیر تجارت جهانی، افتخار ماست.
