بازار افغانستان یکی از مقاصد سنتی و بسیار مهم برای صادرات کالاهای ایرانی است. با وجود تحولات سیاسی و اقتصادی در این کشور، نیاز به مصالح ساختمانی و مواد اولیه برای توسعه زیرساختها، کارگاههای کوچک و بازسازی شهرها همچنان به قوت خود باقی است. نزدیکی جغرافیایی و مرزهای زمینی گسترده، ایران را به تامینکننده اصلی نیازهای فولادی افغانستان تبدیل کرده است.
اما بیشترین حجم صادرات محصولات فولادی به این کشور همسایه از کدام مرزها انجام میشود و تجار افغانستانی بیشتر به دنبال کدام محصولات ایرانی هستند؟ در این مقاله از بلاگ آهنگر، با تکیه بر آمارهای رسمی گمرک در ده ماهه نخست سال ۱۴۰۴، به تحلیل دقیق این جریان تجاری میپردازیم.
پرفروشترین محصولات فولادی در بازار افغانستان
برخلاف بازار عراق که سبد متنوعی از مقاطع طویل (مانند میلگرد) و مواد اولیه را شامل میشود، آمارها نشان میدهد که بیشترین نیاز بازار افغانستان متمرکز بر مواد اولیه ذوب (شمش) و مقاطع تخت (انواع ورق) است.
بر اساس دادههای گمرکی سال ۱۴۰۴، پرفروشترین محصولات فولادی صادرشده به افغانستان عبارتند از:
- شمش آهن و فولاد غیرممزوج: این محصول با اختلافی فاحش، در صدر لیست صادرات قرار دارد. خروج بیش از ۶۰۲,۴۵۳ تن شمش فولادی با ارزش ارزی بالغ بر ۲۴۹.۵ میلیون دلار، نشان میدهد که کارگاههای نورد محلی در افغانستان برای تولید مقاطع طویل (مثل میلگرد و مفتول)، وابستگی شدیدی به شمش باکیفیت ایرانی دارند.
- ورقهای فولادی گرمنوردشده (ضخامت کمتر از ۳ میلیمتر): محصولات تخت فولادی به شکل طومار (کلاف)، دومین گروه پرفروش هستند. بیش از ۳۴,۶۹۹ تن از این ورقها به ارزش ۱۶ میلیون دلار صادر شده است.
- سایر محصولات تخت (ورقهای پهن و پاکشده): ورقهای با پهنای بالای ۶۰۰ میلیمتر نیز با ثبت بیش از ۳۳,۹۹۵ تن (به ارزش ۱۵.۶ میلیون دلار) در رتبههای بعدی قرار دارند. این ورقها معمولاً در کارگاههای صنعتی، ساخت مخازن و تولید پروفیلهای سبک در مقصد کاربرد دارند.
فعالترین گمرکات مرزی در صادرات فولاد به افغانستان
مرزهای شرقی ایران با توجه به اتصال به شبکههای جادهای اصلی افغانستان (نظیر مسیر هرات و فراه)، نقش حیاتی در ترانزیت کالا دارند. با بررسی عملکرد گمرکات در ده ماهه ۱۴۰۴، پنج گمرک زیر بیشترین سهم را در خروج محصولات فولادی ایفا کردهاند:
| رتبه | نام گمرک | تناژ صادراتی فولاد (تن) | ارزش تخمینی صادرات (میلیون دلار) |
| ۱ | ماهیرود (خراسان جنوبی) | ۶۱۱,۴۰۵ | ۲۶۴.۰ |
| ۲ | مشهد | ۸۲,۷۹۱ | ۶۱.۰ |
| ۳ | فولاد مبارکه (گمرک اختصاصی) | ۶۲,۵۳۷ | ۳۱.۲ |
| ۴ | تبریز | ۳۲,۳۰۱ | ۱۵.۳ |
| ۵ | دوغارون (خراسان رضوی) | ۳۱,۲۴۲ | ۲۲.۱ |
تحلیل استراتژیک مرزها و گمرکات
- تسلط بیچونوچرای مرز ماهیرود: گمرک ماهیرود در استان خراسان جنوبی با ترانزیت بیش از ۶۱۱ هزار تن بار فولادی، قطب بلامنازع صادرات فولاد به افغانستان است. موقعیت مکانی عالی این مرز برای دسترسی به استان «فراه» و مسیرهای امنتر ترانزیتی، باعث شده تا عمده بار شمش صادراتی از این مسیر عبور کند.
- گمرک دوغارون: مرز دوغارون (تایباد) بهعنوان دروازه ورود به شهر مهم اقتصادی «هرات»، با ترانزیت بیش از ۳۱ هزار تن از طریق گمرک اصلی و بیش از ۱۵ هزار تن از طریق منطقه ویژه اقتصادی دوغارون، جایگاه مهمی در این مسیر تجاری دارد.
- گمرکات مبدأ (مشهد و فولاد مبارکه): حضور نامهایی چون مشهد، تبریز و فولاد مبارکه نشان میدهد که بسیاری از صادرکنندگان ترجیح میدهند تشریفات گمرکی، پلمپ بار و اظهار کالا را در گمرک مبدأ (شهر تولیدکننده) انجام دهند و کالا پس از آن مستقیماً از مرزهای خروجی (مانند ماهیرود یا دوغارون) عبور کند.
تامین و صادرات اقتصادی به افغانستان با «آهنگر»
بازار افغانستان یک بازار رقابتی و به شدت حساس به قیمت است. برای موفقیت در صادرات به این کشور، انتخاب تامینکنندهای که بتواند هم کیفیت لازم را ارائه دهد و هم قیمت نهایی را در پایینترین سطح حفظ کند، یک استراتژی کلیدی است.
ما در شرکت بازرگانی آهن و فولاد آهنگر، آماده ارائه خدمات کامل تامین به صادرکنندگان و تجار فعال در حوزه افغانستان هستیم:
- تامین تخصصی شمش و ورق: تامین انواع شمش و ورقهای فولادی طومار از کارخانجات معتبر شرقی و مرکزی کشور برای کاهش هزینههای حملونقل تا مرزهای دوغارون و ماهیرود.
- ارائه پایینترین قیمت بازار: تضمین کف قیمت خرید به واسطه حذف واسطهها؛ عاملی که در بازار قیمتمحور افغانستان برگ برنده شما خواهد بود.
- پشتیبانی اسنادی و کیفی: ارائه سرتیفیکیتهای معتبر کیفیت و کمک به تسریع روند امور لجستیک در گمرکات مبدأ.
سخن پایانی
آمارها نشاندهنده جریان زنده و پرقدرت صادرات فولاد (بهویژه شمش و مقاطع تخت) به افغانستان است. اگر قصد دارید سهمی از این بازار پررونق داشته باشید و محمولههای خود را از مرزهای استراتژیکی نظیر ماهیرود ارسال کنید، همین امروز برای دریافت مشاوره رایگان و استعلام قیمت رقابتی، با کارشناسان دپارتمان صادرات ما در آهنگر پولاد ایرانیان تماس بگیرید. آهنگر، پل ارتباطی قدرتمند شما برای تجارت در آسیای میانه است.
