صنعت فولاد ایران در سال‌های اخیر روند رو به رشدی داشته است. در حال حاضر ایران در رتبه دهم تولیدکنندگان آهن و فولاد قرار گرفته و قصد دارد با افزایش تولید فولاد خام و دستیابی به ظرفیت ۵۵ میلیون تن در سال ۱۴۰۴، جایگاه خود را تا مرتبه هفتم بهبود ببخشد.
-
-
ایران بازار جهانی آهن و فولاد را غافلگیر کرد:
-
بنابر گزارش انجمن جهانی آهن و فولاد، ایران در سال ۲۰۱۹ با رشد ۳۰ درصدی تولید آهن و فولاد خام در رتبه دهم رده‌بندی تولیدکنندگان جهان قرار گرفت. این در حالی است که رشد تولید فولاد خام کشورهای دیگر و حتی ۳ کشور برتر در این سال طبق نمودار ۱ بسیار کم و یا حتی منفی بوده است. این روند رشد در حالی صورت گرفته است که آمریکا صنعت فولاد ایران را تحریم کرده و فروش تجهیزات و مواد اولیه ساخت فولاد به ایران ممنوع شده است.
روند رو به رشد تولید فولاد خام ایران حتی تا ژانویه ۲۰۲۰ همچنان ادامه داشت؛ اما با شیوع ویروس کرونا و تعطیلی صنایع، این تولید در ۳ ماه بعدی امسال با کاهش نسبی همراه بوده است. البته شاخص‌های حوزه فولاد نشان می‌دهند که این بازار از پتانسیل خوبی برای عبور از این شرایط برخوردار بوده و انتظار می‌رود تکانه‌های مثبتی در نیمه دوم سال ۲۰۲۰ مشاهده شود. در جدول زیر می‌توان مقایسه‌ای از میزان تولید در چهار ماه ابتدایی سال ۲۰۲۰ کشورهای چین، هند، ژاپن و ایران را در مقایسه با زمان مشابه در سال ۲۰۱۹ بر حسب تن داشت:
|
|
چین |
هند |
ژاپن |
ایران |
|
ژانویه ۲۰۱۹ |
۶۶.۵۱۳.۷۰۰ |
۶.۵۰۷.۰۰۰ |
۶.۰۴۲.۷۷۹ |
۲.۱۳۷.۱۳۰ |
|
ژانویه ۲۰۲۰ |
۷۹.۹۲۹.۳۰۰ |
۹.۳۲۰.۰۰۰ |
۸.۲۴۴.۲۰۰ |
۲.۳۰۰.۰۰۰ |
|
فوریه ۲۰۱۹ |
۶۰.۰۷۶.۸۰۰ |
۶.۲۹۶.۰۰۰ |
۵.۶۱۷.۵۷۷ |
۲.۱۲۲.۷۰۰ |
|
فوریه ۲۰۲۰ |
۷۴.۷۷۲.۶۰۰ |
۹.۵۶۰.۰۰۰ |
۷.۹۱۸.۶۰۰ |
۲.۱۰۰.۰۰۰ |
|
مارس ۲۰۱۹ |
۶۶.۱۵۲.۴۰۰ |
۶.۶۷۷.۰۰۰ |
۶.۶۷۵.۰۴۹ |
۲.۳۵۰.۰۰۰ |
|
مارس ۲۰۲۰ |
۷۸.۹۷۴.۷۰۰ |
۸.۰۳۸.۰۰۰ |
۷.۹۴۹.۹۰۰ |
۲.۳۰۰.۰۰۰ |
|
آوریل ۲۰۱۹ |
۶۹.۸۳۴.۱۰۰ |
۶.۰۱۶.۰۰۰ |
۶.۴۴۸.۸۴۷ |
۲.۲۵۰.۰۰۰ |
|
آوریل ۲۰۲۰ |
۸۵.۰۳۳.۳۰۰ |
۳.۱۳۷.۰۰۰ |
۶.۶۱۶.۷۰۰ |
۱.۷۹۰.۰۰۰ |
-
-
صادرات فولاد ایران در چه وضعیتی است؟
-
ایران هجدهمین کشور بزرگ صادرکننده فولاد در سال ۲۰۱۷ بود که در سال ۲۰۱۸، با صادر کردن ۹.۲ میلیون تن فولاد، رشد ۲۴ درصدی را تجربه کرد. در سال ۲۰۱۷ سهم صادرات ایران از کل فولادهای صادر شده در سطح جهان حدود ۲ درصد بوده است.
بین سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۸ صادرات محصولات فولادی ایران ۱۰۸۴٪ رشد داشته، درحالی‌که واردات ۸۴٪ کاهش یافته است. در سال ۲۰۱۸، مازاد تجارت فولاد ایران به ۷.۵ میلیون تن رسید که نسبت به مقدار ۴.۴ میلیون تن مازاد فولاد در سال ۲۰۱۷، ۷۱٪ افزایش یافته است. ارزش صادرات فولاد ایران در سال ۲۰۱۸ با ۵۳ درصد افزایش از ۲.۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۷ به ۴.۲ میلیارد دلار رسیده است. ایران در سال ۲۰۱۸ حدود ۲۵ میلیون تن محصولات فولادی تولید کرده که در نمودار ۳ سهم مصرف داخلی و صادرات از این مقدار مشخص شده است:
بیشترین سهم صادرات فولاد ایران در سال ۲۰۱۸ محصولات نیمه‌تمام مانند ریل با ۶۸ درصد سهم (۶.۳ میلیون تن) از کل صادرات محصولات فولادی است. محصولات فولادی بلند مانند تیرآهن و میلگرد ۱۹ درصد (۱.۷ میلیون تن)، محصولات تخت مانند ورق‌های فولادی ازجمله ورق سیاه ۱۱ درصد (۹۹۰ هزار تن)، لوله فولادی ۳ درصد (۲۵۲ هزار تن) و محصولات فولادی ضدزنگ و گالوانیزه با ۰.۱ درصد (نزدیک به ۱۰ هزار تن) از دیگر محصولات صادرشده از ایران هستند (نمودار ۴).
قیمت روز میلگرد و سایر محصولات فولادی در بازار ایران را میتوانید در صفحه این محصولات در منوی سایت مشاهده کنید.
مقصد محصولات فولادی ایران کجاست؟
محصولات فولادی ایران به بیش از ۱۲۰ کشور صادر می‌شود. تایلند بیشترین سهم بازار صادرات محصولات فولادی ایران را با ۱۷ درصد (۱.۵ میلیون تن) دارد. پس از آن امارات با ۱۶ درصد (۱.۴ میلیون تن) دومین، عراق و اندونزی نیز به ترتیب با ۱۳ درصد (۱.۲ میلیون تن) و ۱۲ درصد (۱.۱ میلیون تن) در رتبه سوم و چهارم خریداران محصولات فولادی ایران قرار دارند. در نمودار ۵ میتوانید عمده مشتریان بازار فولادی ایران را بشناسید:
بین سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸، میزان صادرات فولاد ایران به ۵ بازار افزایش یافته است. بیشترین افزایش صادرات به عراق (۲۱۳٪) و سپس اندونزی (۹۳٪)، افغانستان (۵۶٪)، مصر (۵۳٪) و ترکیه (۲۶٪) بوده است. البته هم‌زمان صادرات ایران به کشورهایی نیز با نرخ کاهشی روبرو بوده است. بیشترین کاهش صادرات به تایوان با نرخ ۴۲٪- بوده، پس از آن ایتالیا و عمان به ترتیب با ۷٪- و ۶٪- بیشترین میزان کاهش صادرات را داشته‌اند.
بازارهای صادراتی برتر ایران ازنظر میزان صادرات در انواع محصولات فولادی (پنج دسته: محصولات فولادی تخت، محصولات فولادی بلند، محصولات فولادی نیمه‌تمام، لوله فولادی، محصولات فولادی ضدزنگ) متفاوت است؛ البته عراق در ۳ دسته از این پنج دسته مشتری اول است. عراق با ۴۸ درصد (۸۱۹ هزار تن) بیشترین سهم از محصولات فولادی بلند را داشته و با سهم ۶۵ درصدی (۱۶۳ هزار تن) از صادرات لوله فولادی و سهم ۴۸ درصدی (نزدیک به ۵ هزار تن) از محصولات صادراتی ضدزنگ در صدر مشتریان بازار ایران در این دو دسته از محصولات فولادی قرار دارد. در سال ۲۰۱۸ تایلند نیز بیشترین سهم از محصولات نیمه‌تمام ایران را با ۲۴ درصد (۱.۵ میلیون تن) داشته است. در ادامه به ترتیب به بررسی عمده خریداران هر دسته از این محصولات فولادی پرداخته خواهد شد.
۱- محصولات فولادی تخت
یکی از مهم‌ترین محصولات فولادی صادراتی ایران محصولات تخت ازجمله ورق‌های فولادی هستند. در سال ۲۰۱۸ امارات متحده عربی با خرید ۳۴ درصد (۳۳۸ هزار تن) ورق فولادی بیشترین سهم از صادرات محصولات تخت ایران (مانند ورق سیاه) را داشته است (نمودار ۶).
۲- محصولات فولادی بلند
در نمودار زیر سهم کشورهای مختلف در محصولات فولادی بلند ایران نشان داده شده است:
۳- لوله فولادی
در نمودار زیر سهم کشورهای مختلف در صادرات لوله فولادی ایران آورده شده است:
۴- محصولات فولادی نیمه‌تمام
ایران محصولات فولادی نیمه‌تمام را نیز به دیگر کشورها صادر می‌کند، در نمودار ۹ سهم کشورهای مختلف در صادرات لوله فولادی ایران مشخص شده است:
*ایران مقدار کمی محصولات ضدزنگ و گالوانیزه خود را نیز به کشورهای عراق، افغانستان، امارات و ترکمنستان صادر می‌کند.
بزرگ‌ترین تولیدکنندگان آهن و فولاد در ایران:
بزرگ‌ترین شرکت‌های فعال در حوزه تولید آهن و فولاد خام در ایران عبارت‌اند از:
|
ردیف |
شرکت |
مقدار تولید سالانه (میلیون تن) |
عمده محصولات |
|
۱ |
مجتمع فولاد مبارکه اصفهان |
۷ |
ورق‌های فولادی ازجمله ورق سیاه، ورق گالوانیزه و ورق رنگی |
|
۲ |
کارخانه فولاد اکسین خوزستان |
۳.۶ |
شمش و ورق |
|
۳ |
کارخانه فولاد ذوب آهن |
۳ |
میلگرد، تیرآهن |
